نگاهي به يك جنبش سياسى اسرائيلى
چهره بنيادگراى صهيونيستها
هفته پيش در جريان تخليه شهركهاى يهودىنشين نوار غزه، نيروهاى اسرائيلى براى اولينبار اينطور علنى و بهخاطر توجه رسانههاى جهانى در برابر چشمان مخاطبان جهانى اين شبكهها، به رويارويى با نيروهاى تندروى مذهبى در مناطقاشغالى كشيدهشدند. اين نيروها كه مشخصترين آنها گوشامونيم هستند بارها در جهت منافع دولت اشغالگر اسرائيلى فعاليت كردهاند، اما اينبار حداقل به ظاهر و چندان كه ما و ديگر مخاطبان جهانى رسانههاى غربى ديديم- در برابر تصميم آريلشارون براي تخليه يهودىنشينهاى غزه ايستادند و از بنيادگرايى مذهبى مانعى براى برنامههاى آينده شارون در جريان مذاكراتى ساختند كه از طرف دولتهاى اسرائيلى و فلسطينى مذاكراتصلح خوانده مىشود.
شايد هنوز هم بتوان بهمسامحه و چشمپوشى، ماهيت اسرائيل و نيروهاى تاثيرگذار بر تصميمهايى كه دولتاسرائيلى مىگيرد را كليتى يكپارچه و يكرنگ ديد، اما ماجراهاى آخرِ هفته گذشته در غزه كه براى ساعتها بهطور زنده از شبكههاى عمده جهانى براى مخاطبان ميليونى پخش مىشد، اين موضوع را روشن مىكند كه مطالعه جريانهاى درونى يهودى/صهيونيستى/اسرائيلى براى فهم و درك آنچه مىرود وخواهدرفت، ضرورى است؛ هرچند ديرهنگام و حتا دمدستى.
يكى از اصلىترين جريانهايى كه از ابتدا در روند شكلگيرى شهركهاى يهودىنشين نقش اصلى را داشت و هنوز هم حداقل بهظاهر- جدىترين مخالف برنامه تخليه اين شهركهاست، جنبش يهودى گوشامونيم است كه رفتهرفته و با درپيشگرفتن برنامههاى تبليغى براى جوانان ونوجوانان يهودى اسرائيلنشين، از نظر نيروى انساني و فعاليتهاى اجتماعى بزرگتر شده و بهاينترتيب هرچه مىگذرد، سران دولت اسرائيلى سختتر از پيش مىتوانند اين نيروى مذهبى پرطرفدار در اسرائيل را ناديده بگيرند؛ هرچند بارها از همين نيرو و پتانسيل مذهبىاش به نفع خود استفاده كردهاند و هنوز هم البته مقاومتهايى كه گوشامونيم در برابر برنامههاى ميانهروانه دولت اسرائيلى مىكند براي اين دولت مفيد و ابزارى براى گرفتن امتيازهاى بيشتر در جريان مذاكرات معروف به صلح است.
گوشامونيم גוש אמונים كه در زبان عبرى بهمعناى گروهمومنان است و شايد بتوان آنرا به مسامحه همان جيشالمومنين در زبانعربى دانست، در دائرةالمعارف آزاد ويكىپديا يك جنبش سياسى اسرائيلى معرفى شدهاست. اين جنبش با پيروزى نيروهاى اسرائيلى در جنگ ششروزه سال۱۹۶۷ شكل گرفت، اما تا سال۱۹۷۴ و تا زمانى كه جنگ يومكيپور در نگرفت، وجود آن رسمى نشدهبود. گوشامونيم اسكان يهوديان را در سرزمينى كه آنان معتقدند خداوند به يهوديان بخشيدهاست (ارضاسرائيل ארץ ישראל)، تشويق مىكنند.
